Polietylen nie jest jednym materiałem o zawsze takich samych parametrach. Zależnie od budowy łańcuchów i gęstości tworzywa można otrzymać odmiany różniące się sztywnością, elastycznością czy zachowaniem podczas przetwórstwa. Jedną z nich jest folia MDPE, stosowana tam, gdzie potrzebny jest kompromis między miękkością LDPE a większą sztywnością tworzyw o wyższej gęstości.
Co oznacza skrót MDPE?
Odpowiedź na pytanie co to jest MDPE znajduje się już w samej nazwie: Medium Density Polyethylene, czyli polietylen średniej gęstości. Według ISO zakres gęstości dla MDPE wynosi od 926 do 940 kg/m³1. Z kolei ASTM D3981, odnosząca się do folii MDPE do zastosowań ogólnych i opakowaniowych, obejmuje materiały z żywic o gęstości 0,926–0,938 g/cm³2.
Sama gęstość polietylenu nie opisuje jednak wszystkich cech gotowej folii. Na jej zachowanie wpływają także budowa molekularna, wskaźnik płynięcia, grubość, dodatki i technologia wytwarzania. Dlatego dwa wyroby określane jako MDPE mogą różnić się parametrami użytkowymi.
Więcej na temat znaczenia tego parametru przeczytasz w artykule Jak obliczyć i co to jest gęstość folii?.
Właściwości folii MDPE
Najważniejsze właściwości folii MDPE wynikają z jej miejsca pomiędzy odmianami o niskiej i wysokiej gęstości. Materiał może oferować korzystne połączenie odporności mechanicznej, podatności na odkształcenie i sztywności, ale konkretne wartości zawsze zależą od gatunku tworzywa.
Dobrym przykładem jest komercyjny gatunek Lupolen 3721 C firmy LyondellBasell. Ma gęstość 0,937 g/cm³, jest przeznaczony m.in. do sztywnych folii i jako składnik mieszanek z LDPE, a w karcie technicznej podano wydłużenie przy zerwaniu na poziomie 650% w obu kierunkach badania3. Pokazuje to, że elastyczność folii trzeba oceniać na podstawie konkretnego materiału, a nie wyłącznie nazwy jego grupy.
Podobnie wygląda wytrzymałość folii. Liczą się odporność na rozciąganie, rozdarcie i przebicie, a w gotowym opakowaniu także jakość zgrzewu i jego konstrukcja.
Dlaczego nie wystarczy wybrać „PE”?
W zestawieniu LDPE, HDPE, MDPE – różnice najłatwiej zacząć od gęstości. LDPE znajduje się po stronie materiałów bardziej miękkich i podatnych na odkształcenie, natomiast HDPE jest zwykle sztywniejszy. MDPE zajmuje zakres pośredni, ale nie należy traktować go jako prostego „środka” pod każdym względem.
O wyborze powinno decydować zastosowanie. Innych parametrów wymaga cienkie opakowanie na lekki produkt, innych worek poddawany obciążeniom podczas transportu, a jeszcze innych materiał pracujący w urządzeniu pakującym.
Więcej o porównaniu podstawowych odmian polietylenu przeczytasz w artykule Folia LDPE a folia HDPE – różnice.
Tworzywo MDPE – zastosowanie
Zastosowanie folii MDPE obejmuje rozwiązania, w których istotne są właściwości mechaniczne, odpowiednia sztywność i możliwość dopasowania parametrów do procesu pakowania. ASTM D3981 bezpośrednio odnosi się do folii z polietylenu średniej gęstości przeznaczonych do zastosowań ogólnych i opakowaniowych4.
W branży opakowaniowej tworzywo MDPE może być wykorzystywane samodzielnie albo jako element odpowiednio zaprojektowanej receptury. Nie powinno się jednak dobierać materiału wyłącznie na podstawie skrótu. Producent musi znać masę pakowanego produktu, jego kształt, obecność ostrych krawędzi oraz sposób napełniania, zamykania i transportu.
Na końcowe parametry materiału wpływa także sposób jego przetwarzania. Więcej o tym zagadnieniu można przeczytać w artykule Jak powstaje folia – metody produkcji.
Od surowca do gotowego opakowania
LeMar podaje, że woreczki foliowe mogą być wykonywane m.in. z LDPE, HDPE, MDPE oraz CPP. Rodzaj tworzywa można więc powiązać z funkcją gotowego wyrobu zamiast automatycznie stosować jeden materiał do różnych zastosowań.
Przy produktach wymagających wymiany powietrza rozwiązaniem mogą być woreczki foliowe perforowane. Perforacja pełni określoną funkcję, natomiast sam materiał, jego grubość i konstrukcję trzeba dobrać do obciążenia oraz zawartości.
W procesach półautomatycznych i automatycznych stosowane są również worki foliowe do zgrzewania i pakowarek. Liczą się wtedy wymiary, zachowanie materiału podczas pracy urządzenia, powtarzalność oraz właściwości zgrzewu. Woreczki z taśmą klejącą pokazują natomiast, że funkcjonalność opakowania zależy również od jego konstrukcji i sposobu zamykania.
Parametry powinny wynikać z zastosowania
Punktem wyjścia do zamówienia powinny być rodzaj produktu, jego masa i format, metoda pakowania, warunki magazynowania oraz oczekiwana odporność mechaniczna. Przy większej serii pomocna jest próba na rzeczywistym produkcie, podczas której można sprawdzić zachowanie opakowania przy napełnianiu, zamykaniu i przenoszeniu.
Wybór surowca powinien więc wynikać z wymagań procesu, a nie z założenia, że jedna odmiana polietylenu sprawdzi się wszędzie. Dobrze przygotowana specyfikacja pozwala dobrać rozwiązanie adekwatne do produktu i uniknąć niepotrzebnego zwiększania ilości materiału.
FAQ
1. Czy MDPE jest tym samym co LDPE?
Nie. Są to odmiany polietylenu o innych zakresach gęstości i charakterystykach użytkowych.
2. Czy MDPE jest bardziej sztywny od LDPE?
Zazwyczaj wykazuje większą sztywność, jednak dokładne parametry zależą od gatunku i receptury materiału.
3. Czy MDPE można stosować do produkcji opakowań?
Tak. Istnieją gatunki oraz specyfikacje odnoszące się bezpośrednio do folii przeznaczonych do zastosowań opakowaniowych.
4. Czy gęstość wystarczy do wyboru odpowiedniego materiału?
Nie. Trzeba uwzględnić również grubość, parametry mechaniczne, zgrzewalność i sposób użytkowania.
5. Jak sprawdzić, czy wybrany materiał będzie odpowiedni?
Najlepiej zestawić jego dane techniczne z wymaganiami procesu oraz przetestować próbkę na docelowym produkcie.
[1] https://www.iso.org/standard/70973.html
[2] https://store.astm.org/d3981-09ar24e01.html
[3] https://www.lyondellbasell.com/en/polymers/p/Lupolen-3721C/5b8aca15-d207-4b6b-ad94-9bd9467ec605
[4] https://store.astm.org/d3981-09ar24e01.html
